Valkuilen en dilemma’s bij het implementeren van Lean

apr 08, 2019

Geschreven door: Patrick van Dijk

Valkuilen en dilemma’s bij het implementeren van Lean

Er zijn veel artikelen geschreven over valkuilen die je tegenkomt bij het “implementeren” van Lean. Deze valkuilen gaan vaak gepaard met dilemma’s waar managers keuzes in moeten maken die niet altijd in lijn zijn met de Lean mindset. De eerste valkuil zit al in de titel van deze blog; “Implementeren van Lean”, Lean is geen oplossing voor al je problemen die je in een bepaalde periode implementeert. Lean heeft geen einde, het vergt een totale systeemverandering van de gehele organisatie. Bob Emiliani beschrijft in zijn paper “Leaders lost in transformation” dat het vermogen van het senior management om een Lean transformatie door de hele onderneming te realiseren onvoldoende is. Volgens Bob Emiliani zijn er 11 veelvoorkomende valkuilen die leidinggevenden maken bij het implementeren van lean:

Valkuil #1: Managementsysteem

De toepassing van de principes en hulpmiddelen is beperkt tot operations. Het wordt niet gezien als een geïntegreerde systeembenadering.

Valkuil #2: Leiderschapsgedrag

Medewerkers stimuleren om verspillingen te elimineren, maar management verandert zelf hun eigen verspillende gewoonten niet. Senior managers vervullen voorbeeldfunctie voor hun eigen medewerkers.

Valkuil #3: Leiderschapsparticipatie

Senior managers zijn te druk met ander werk om deel te nemen aan het Lean programma. Lean initiatieven zijn de taak van werknemers op een lager niveau.

Valkuil #4: Mobiliteit van managers

Om een succesvolle Lean transformatie te realiseren, moet er een stabiel managementteam aanwezig zijn. Met een hoge omloopsnelheid van managers is het onmogelijk om het Lean managementsysteem effectief te leren en te ontwikkelen.

Valkuil #5: Bedrijfsdoelstellingen

Binnen veel Lean implementaties ligt de focus op kostenreductie. Als gevolg hiervan zal de focus van alle Lean initiatieven liggen op financiële doelstellingen in plaats van klanttevredenheid.

Valkuil #6: Ontslagen

Lean initiatieven hebben de neiging de productiviteit te verhogen, wat op zijn beurt kan leiden tot ontslagen. Dit ontmoedigt werknemers om deel te nemen aan Lean activiteiten. Tevens krijgt Lean een negatief imago, het wordt geassocieerd met reorganisatie.

Valkuil #7: Strategie-integratie

Veel Lean implementaties genereren een aantal “vierkante meter” verbeteringen, die niet noodzakelijkerwijs de flow in de waardestroom verbeteren en niet direct gekoppeld zijn aan de bedrijfsstrategie en -doelen.

Valkuil #8: Totale kosten

De schaalvoordeel mindset van senior managers zorgt ervoor dat men zich concentreert op de inkoopprijs, in plaats van de totale integrale kosten van een aankoop. Wat resulteert in inkopen in grote batches op basis van schaalvoordelen.

Valkuil #9: Tijd Horizon

Het eerste principe van de 14 principes van de Toyota Way is 'Baseer uw managementbeslissingen op een lange termijnfilosofie, zelfs ten koste van financiële korte termijndoelen' (Liker, 2004). Het is tegenwoordig gebruikelijk bij senior managers dat ze op de korte termijn gericht zijn, dit heeft tevens met punt 4 te maken; mobiliteit van managers.

Valkuil #10: Focus

Het senior management is obsessief gefocust op de aandeelhouders ten koste van focus op de klant, medewerkers, leveranciers en andere stakeholders.

Valkuil #11: Supply chain

Een korte doorlooptijd in de productie is geweldig, maar als de doorlooptijd van de distributeur erg lang is, geniet de klant niet van de algehele voordelen' (Bicheno, 2016). Met andere woorden managers moeten zich minder richten op het onderhandelen over de prijs en zich meer richten op het implementeren van Lean in de supply chain door samenwerking met leveranciers en klanten.

Veel van deze hierboven beschreven valkuilen zijn te herleiden naar een drietal dilemma’s waar management continu uitgedaagd wordt om daarin verstandige en gefundeerde keuzes te maken. Jaap Schaveling beschrijft in zijn boek “systeem denken” de belangrijkste tijdloze dilemma’s:

Het dilemma tijd: korte termijn versus lange termijn

Hoe vaak komt het wel niet voor dat managers alles doen om het verkoopdoel op korte termijn te bereiken, klanten ertoe te bewegen hun producten te kopen. Diezelfde managers worden niet gemeten en beloond om klanten tevreden te stellen. O.a. in de maakindustrie bestaat het fenomeen dat aan het einde van elke maand aan 'pull-in' wordt gedaan om aan de verkoop te voldoen. Met als doel om deze maand er goed uit te laten zien. Hiervoor worden orders van de volgende maand eerder uitgeleverd om de doelstelling te behalen. Het systeem wordt hierdoor gemanipuleerd en de doelstelling wordt behaald ten koste van andere doelstellingen.

Het dilemma belang: je eigen belang versus het belang van de groep

Ik sprak laatst een gewaardeerde collega tijdens een etentje en hij opperde de volgende stelling: “Loyaliteit bestaat niet, als het erop aan komt kiest iedereen altijd voor zichzelf”. En hoe zit dit dan, managers? Wat gebeurt met de Lean reis er als een leider niet in het belang van de organisatie denkt, maar de organisatie ziet als een springplank naar een nog betere functie bij een andere organisatie met nog meer aanzien? De mindset van kortetermijndenken staat haaks op het “Lean denken”.

Het dilemma scope: doel versus geheel

Omdat we in een wereld leven waarin we snel resultaat willen boeken, zijn we vaak geneigd om de scope van problemen beperkt te houden zodat we het eenvoudig kunnen over zien. Het wordt tevens gestimuleerd; de traditionele methoden voor boekhouding en kostenberekening tonen alleen financiële voordelen van een Lean implementatie, indirect en op langere termijn. Deze methoden ondersteunen vierkante-meter-verbeteringen in plaats van waardestroom prestatieverbeteringen. Bij een Lean transformatie is het essentieel om naar het geheel te kijken om de prestaties van de organisatie als geheel te verbeteren vanuit het oogpunt van de klant.

Welke dilemma’s kom jij tegen in jouw Lean reis?


Ander nieuws

Wij maken gebruik van cookies voor onze service. Bezoek je onze website dan ga je akkoord met de cookies.