Van Design Thinking naar Lean Management

20 dec 2019

Een holistische kijk op innovatie en verbetering

Een aantal jaar geleden heb ik de opkomst van Agile van dichtbij meegemaakt. Als Lean consultant zag ik vanaf de eerste dag de toegevoegde waarde van dit gedachtegoed voor organisaties. Vanuit de overtuiging dat organisaties het middel moeten inzetten dat het beste past bij de uitdaging die ze hebben, maakte dat we al snel hybride combinaties tussen Lean Management en Agile/Scrum konden maken. Ik heb me er altijd over verbaasd dat veel organisaties door de opkomst van Agile in een spagaat kwamen. Ze hadden – en hebben vaak nog – het idee dat ze moeten kiezen tussen Lean en Agile. Zonde en wat mij betreft zeker niet nodig. Vandaag de dag zie ik eenzelfde soort spagaat ontstaan met de ontwikkeling van Design Thinking. In dit artikel laat ik jullie graag door mijn holistische bril kijken. Ik ben benieuwd of jullie hetzelfde prachtige samenspel tussen Design Thinking, Lean Startup, Agile/Scrum en Lean Management zien!

Waarom innoveren we eigenlijk?

‘Het is tijd voor innovatie.’, ‘Zonder innovatie zijn we nergens.’ en ‘We moeten blijven innoveren.’ Iedereen herkent deze oneliners vast wel. Je hoort ze regelmatig op de werkvloer, in directieteams en je kunt de TV niet aanzetten of er staat wel één of andere goeroe te verkondigen dat organisaties moeten innoveren. Waar niemand echt aandacht aan besteed is WAAROM we moeten innoveren? Als we vergeten waarom we het doen, wordt innovatie opeens een doel en daarmee doelloos, wat mij betreft. 

Als we teruggaan naar het ‘waarom’ is er voor mij maar één correct antwoord: “Omdat de klant het vraagt”. We leven in een wereld die sneller verandert dan ooit. Door de verandering om ons heen – en de technologische revolutie die het mogelijk maakt - veranderen we als mens ook. We hebben opeens behoefte aan dingen waarvan we 5 jaar geleden nog niet eens wisten dat het kon. 

De speed of change van de klantbehoefte gaat net zo snel als alle technologische ontwikkelingen. Inspelen op die veranderende klantbehoefte is voor veel organisaties noodzakelijk om bestaansrecht te houden. En daar vinden we het ‘waarom’ we innoveren. We innoveren om aansluiting te houden bij de klantvraag en optimale waarde voor de klanten te creëren.

Optimale waardecreatie voor de klant? Dat klinkt bekend toch? Wanneer we de Lean filosofie afpellen komen we exact op die zin uit. Dus als we waarde creëren voor klanten door te innoveren, zijn we eigenlijk bezig met een deel van de Lean filosofie. 


Design Thinking en waardecreatie

Design Thinking is hot. Ik zal hier nu niet uitgebreid gaan uitleggen hoe dit proces werkt, mocht je dat wel willen lezen, neem dan hier een kijkje: Wat is Design Thinking?

Als je Silicon Valley moet geloven is Design Thinking de toekomst van innovatie; iedere organisatie moet dit omarmen en gebruiken om ‘problemen van klanten’ op te lossen. Daar ben ik het deels mee eens. Ik geloof in het proces van Design Thinking. Niet omdat het hip is of gesteund wordt door een Stanford professor. Maar, omdat het een proces is wat waardecreatie voor de klant centraal stelt. En, de oplettende lezer ziet hier direct weer de overeenkomst met de Lean filosofie.

Van Design Thinking naar the Lean Startup

‘The Lean Startup’ van Eric Ries is een bestseller in managementland en terecht. Het is een goede filosofie over hoe iedere organisatie als startup kan innoveren; snel, wendbaar en niet gehinderd door enige vooroordelen of persoonlijke agenda’s. 
The Lean Startup pleit voor een zo kort mogelijke leercyclus, van idee tot MVP, testen, meten en aanpassen.  Dit gedachtegoed behandelt het formuleren van hypotheses en het nemen van een ‘Leap of Faith’. Op basis van het idee en de hypothese wordt jouw MVP naar de markt gebruikt. 
Wat mij hierin opvalt is dat de klant weliswaar bij een MVP betrokken wordt, maar daarvoor eigenlijk nog niet. The Lean Startup gaat in eerste instantie uit van een idee wat getest wordt op de klant. Maar, wat als je al weet wat de klant nodig heeft? Dat maakt het Lean Startup proces nog vele malen effectiever. En die kennis die over wat de klant nodig heeft, staat centraal in het Design Thinking proces. Dus, als we Design Thinking en Lean Startup logisch aan elkaar verbinden gaan we niet alleen snel innoveren, maar ook nog eens precies wat de klant nodig heeft. Klinkt goed toch?

Laat innovatie niet sterven in schoonheid

Voor diegene die al wat langer meelopen, weten dat Lean Startup in het begin vaak als tegengeluid voor de Watervalmethode werd ingezet. Bij de Watervalmethode gaan ontwikkelteams weken, maanden of jaren ondergronds om dan ineens een volledig product te hebben. Je ziet ze niet, je hoort ze niet, je hebt geen idee wat ze aan het doen zijn. Totdat het product opeens af is. Daar kon je als bedrijf tientallen jaren geleden nog prima mee weg komen. Maar wat gebeurt er als je deze methode in de huidige tijd toepast? De kans is dan groot dat er werkelijk niemand meer zit te wachten op het nieuwe product; de behoefte is ondertussen namelijk veranderd. 

Dus laten we even aannemen dat we met Design Thinking gevolgd door The Lean Startup een prachtige innovatie hebben waar de klanten echt op zitten te wachten. Dan is het zaak om die innovatie zo snel mogelijk op de markt te hebben, daarmee creëer je namelijk optimale waarde voor klant. En tijdens het ontwikkelen van het product is het zaak om continu te toetsen of het product nog steeds aansluit op de behoefte van de klant. Hé, dat klinkt bekend toch? Deze manier van ontwikkelen staat namelijk centraal in het gedachtegoed van Agile/Scrum. Snel, iteratief en gericht op een continue verandering. Het staat bijna letterlijk in het Agile Manifesto. 

Wat als innovatie geen innovatie meer is?

Goed, het product is met behulp van Agile/Scrum op de markt gebracht. Het is opgenomen in het portfolio en verweven binnen de hele organisatie. Officieel is het dan geen innovatie meer en de ontwikkelteams gaan verder met de volgende innovatie. Zijn we dan klaar? Als je veel andere artikelen hierover leest, is dat wel de boodschap. Ik ben het daar niet mee eens. Ja, de innovatieteams zijn klaar. Nu is het zaak aan de productteams en de rest van de organisatie om het product continu te blijven verbeteren. Niet omdat we dat graag willen, maar omdat we daarmee zorgen dat het aan blijft sluiten op de vraag van de klant. 

In de introductie heb ik al aangegeven dat ik Lean Consultant ben. Eén van de meest gebruikte Lean-middelen is de PDCA-cyclus. Deze cyclus helpt om continu de probleemgebieden – van bijvoorbeeld een product – in kaart te brengen. Deze vervolgens te verbeteren, te controleren of het probleem opgelost is, te standaardiseren en vervolgens de hele cyclus van voren af aan te starten.

De PDCA-cyclus is een perfect middel om te zorgen dat een ‘voormalige’ innovatie zo goed mogelijk en zo lang mogelijk waarde blijft creëren voor de klant.

Zet de bril maar af

Ik heb jullie beloofd dat jullie door mijn holistische bril mochten kijken. Ik hoop dat jullie in dit artikel de logische combinatie tussen verschillende methodes en filosofieën hebben gezien. En, dat dit artikel – en die van mijn collega’s – jullie kijk op innovatie hebben veranderd. Het belangrijkste aspect is wat mij betreft dat we nooit mogen vergeten waarvoor we het allemaal doen; namelijk voor onze klanten. En zolang we optimale waarde creëren voor onze klanten zijn alle middelen geoorloofd. Ik ben heel benieuwd naar jullie kijk op innovatie!

Auteur: Jan Heijneman, MSc. Lean Enterprise

Iedere Lean Professional kan de Lean-theorie uitleggen. Maar er zijn er maar weinig die zo ver boven de materie uitstijgen dat ze het op ieder niveau toepasbaar kunnen maken. Jan kan dit als geen ander. Of je nu een bestuursvoorzitter bent of operationeel actief bent in een organisatie; luister 10 minuten naar Jan en jouw uitdagingen zien er opeens heel anders uit.
 


Ander nieuws